Community Sponsorship

Community sponsorship van vluchtelingen is een alternatief model voor de overkomst, ontvangst en integratie van vluchtelingen. Terwijl mensen op de vlucht nu vaak gevaarlijke reizen moeten ondernemen om naar (een asielzoekerscentrum) in Nederland te kunnen komen, werkt sponsorship op basis van uitnodiging.

Een groep inwoners nodigt een vluchteling uit om zich in hun stad of dorp te vestigen, en zet zich als groep in om te zorgen voor een goede ontvangst: de sponsorgroep. De nieuwkomer gaat ook niet naar een asielzoekerscentrum maar komt direct in de nieuwe woonplaats te wonen, en kan daardoor vanaf dag één een nieuw bestaan en betekenisvolle relaties opbouwen. Community sponsorship is een win-win: het versterkt de sociale cohesie, versnelt integratie en vergroot de betrokkenheid van inwoners bij de ontvangst van vluchtelingen in de eigen woonplaats.

Eerste community sponsorshipmodel in Nederland

Samen Hier is de eerste Nederlandse toepassing van community sponsorship. Het is een programma in opbouw: in Nederland hebben we namelijk als inwoners (nog) geen juridische mogelijkheid om zelf vluchtelingen uit te nodigen. Samen Hier sluit daarom vooralsnog aan bij de uitnodigingen die de Nederlandse overheid zelf al doet. Daarmee laten we zien dat het kan: dat er voldoende draagkracht is om de ontvangst van vluchtelingen vorm te geven op basis van uitnodiging en dat inwoners zelf een actieve rol kunnen en willen nemen. Want die draagkracht is er. Onze ambitie is een groeiend landelijk netwerk van Samen Hier steden en dorpen zodat we aan meer mensen op de vlucht veilige routes én veilige havens kunnen bieden.

Samen Hier is daarmee:

  • een handreiking naar de wereldwijd 1,4 miljoen vluchtelingen die hervestiging nodig hebben en stuiten op het gebrek aan legale, veilige routes.
  • een aanmoediging richting gemeenten om samen met inwoners veilige havens te bieden aan vluchtelingen.
  • een aansporing naar de overheid om afspraken te maken over legale en veilige routes
  • het antwoord op een lacune op het gebied van initiatieven om vluchtelingen uit te kunnen nodigen

Sponsorschap roept in eerste instantie misschien de associatie op met geld. Toch is dat niet wat we van groepen vragen. Ook tijd, netwerk en kennis zijn belangrijke middelen die een sponsorgroep inzet. In de huidige variant van Samen Hier is de inleg van geld dan ook helemaal geen onderdeel. Samen Hier sponsorgroepen zorgen voor een een veilige haven, door een warm welkom te geven, het betrekken van hun sociale en professionele netwerken, te ondersteunen met praktische zaken, en het regelen bijvoorbeeld de inrichting van de woning en verhuizing. Het sponsorschap van een groep bestaat dus uit investeringen op sociaal, emotioneel en praktisch niveau.

Naast de groepen kunnen ook anderen als sponsor betrokken zijn bij Samen Hier. Denk aan bedrijven die spullen of tijd ter beschikking stellen. Lees op de stedenpagina’s meer over verschillende manieren om mee te doen.

Wat is hervestiging?

Elk jaar worden circa 500 vluchtelingen uitgenodigd om zich in Nederland te vestigen. Nederland is daarmee een van de landen die meedoet aan hervestiging van vluchtelingen uit vluchtelingenkampen of steden buiten Europa. UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, kan mensen voordragen aan Nederland. UNHCR kijkt daarvoor welke mensen het meest dringend hervestiging nodig hebben: omdat ze niet langer veilig zijn op de plek waar ze op dat moment verblijven bijvoorbeeld. Door mensen te hervestigen, dragen verschillende landen en hun inwoners wereldwijd bij aan het creëren van duurzame oplossingen voor mensen op de vlucht. Volgens schattingen van UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, zijn er wereldwijd 1,4 miljoen vluchtelingen die dringend hervestiging nodig hebben.

 

Veilige routes en veilige havens

Vluchten doe je niet zomaar. Samen Hier wil dat mensen die de noodzaak hebben gevoeld te vluchten en de moed hebben gehad opnieuw te beginnen, kunnen rekenen op veilige routes én veilige havens.Met veilige routes bedoelen we dat mensen op de vlucht geen gevaarlijke reis hoeven te ondernemen, maar een veilig en legaal alternatief hebben om een land te bereiken waar ze een nieuw leven kunnen opbouwen. Er zijn juridisch veel manieren om veilige routes te bieden. Naast bijvoorbeeld de al bestaande mogelijkheden van hervestiging van vluchtelingen op voordracht van UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, is te denken aan het bieden van humanitaire visa of het verruimen van mogelijkheden voor vluchtelingen om voor studie of werk naar Nederland te komen.

Met veilige havens bedoelen we dat mensen bij aankomst terecht komen in inclusieve gemeenschappen, waar ze waardige, betekenisvolle en gelijkwaardige relaties kunnen opbouwen met anderen en elkaar. Waar ze geen vluchteling meer zijn, maar hooguit nieuwkomers, en bovendien buren, vrienden, collega’s of stadsgenoten. Door mensen vanaf dag één een plek te bieden in hun nieuwe woonplaats (en dus niet in bijvoorbeeld een asielzoekerscentrum) en te koppelen aan een Samen Hier-groep, bevordert Samen Hier het ontstaan van zulke contacten. Via evenementen en trainingen bouwen we bovendien met elkaar aan onze community, om te zorgen dat we een plek van gelijkwaardigheid, vrolijkheid, vertrouwen, inclusiviteit en verbinding zijn.

Meer lezen?

Iedereen die betrokken is bij Samen Hier, leert nieuwe dingen. Die kennis delen we graag met anderen. We kijken bijvoorbeeld hoe we de ervaringen van onze groepen kunnen inzetten om de manier waarop Nederland nieuwkomers ontvangt, te verbeteren. Justice & Peace, de organisatie die het landelijk Samen Hier-netwerk coördineert, bouwt daarbij voort en draagt zelf bij aan onderzoek naar sponsorship en alternatieven voor de overkomst en ontvangst van vluchtelingen in Nederland. Ook nemen Samen Hier-partners deel aan Europese bijeenkomsten om ervaringen en good practices uit te wisselen.

In 2020 werden de eerste hervestigde vluchtelingen verwelkomd door Samen Hier Rotterdam. Binnenkort volgt onze tussentijdse evaluatie.

Samen Hier is begonnen als pilot met groepen van vijf die werden gekoppeld aan statushouders. Voor deze pilot werkte Justice and Peace samen met het Pairity onderzoeksteam van de Universiteit van Toronto, Mannheim Universiteit, Columbia Universiteit en Ryerson Universiteit. Het midtermrapport vind je hier.

Meer weten over community sponsorship? Onder andere het Migration Policy Institute schreef een overzicht. Of lees het artikel op de website van Justice & Peace.  In Nederland schreef Vice Versa een uitleg over financieel sponsorship van vluchtelingen.